PHÒNG TRỪ SÂU ĐỤC CUỐNG QUẢ VẢI

PHÒNG TRỪ SÂU ĐỤC CUỐNG QUẢ VẢI

Cây vải là cây ăn quả có thế mạnh về kinh tế của tỉnh Bắc Giang. Trong các đối tượng sâu bệnh gây hại hiện nay, sâu đục cuống quả (tên khoa học Conopomorpha sinensis Bradlay thuộc bộ Lepidoptera) luôn là đối tượng hàng đầu. Nó không những làm giảm năng suất, chất lượng hàng hóa mà còn giảm giá thành sản phẩm và hạn chế cho việc xuất khẩu.

Để phòng trừ có hiệu quả đối tượng gây hại này thì người sản xuất vải phải biết được những đặc điểm sinh học cũng như tập tính, qui luật phát sinh phát triển của nó.

Về đặc điểm sinh học của sâu, vòng đời của sâu đục cuống quả vải từ 22-33 ngày. Sau khi vũ hóa trưởng thành thường đẻ trứng trên lá lộc non, hoa và quả. Trên một quả vải thường có từ 1-6 trứng, cá biệt 21 trứng. Trứng rất nhỏ giống như vảy, sau khi đẻ từ 3-5 ngày trứng nở. 

Sâu non có 5 tuổi, màu trắng trong. Sau khi nở chúng đục vào gân lá ở thời kỳ phát triển lá và vào hạt ở giai đoạn quả nhỏ ăn hết phần cơm hạt, khi quả đã có cùi sâu non đục vào cùi và chủ yếu ăn phần thịt xung quanh cuống quả.

Sâu non thành thục sẽ đục lỗ trên gân lá, cuống hoa và cuống quả để chui ra ngoài hóa nhộng. Nhộng của chúng thường làm phía trên lá, chúng nhả tơ kết kén là một màng mỏng có màu trắng trong, có hình bầu dục. Trưởng thành thường vũ hóa vào ban đêm và chúng tập trung trú ở mặt dưới của cành, chúng ưa thích những vườn có ẩm độ cao, trong tán cây rậm rạp ít ánh sáng, thường tập trung ở các phần gốc và các cành lá (cành phân bố dưới 45o độ so với chiều thẳng đứng) phía trong tán cây.Một năm có từ 10 – 11 lứa[1].

Vào đầu tháng 5 thời tiết có mưa rào xen kẽ nắng nóng, độ ẩm không khí cao thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng phát triển tốt nhưng cũng đồng thời là điều kiện thuận lợi để các đối tượng sâu bệnh gây hại trên cây vải, đặc biệt là sâu đục cuống quả. Nếu không phòng trừ kịp thời, sâu non sẽ gây hại nặng trong thời gian tới gây ảnh hưởng lớn đến năng suất, chất lượng quả vải.

Giai đoạn sâu non đục cuống quả là giai đoạn sâu gây hại mạnh nhất. Đặc điểm sâu non sau khi nở sẽ trực tiếp đục từ vỏ quả vào cuống quả đến đầu hạt quả. Suốt đời sống của sâu non ở trong hạt cho đến khi sâu đẫy sức mới ra ngoài hóa nhộng. Vì vậy diệt trừ sâu ở giai đoạn trứng và sâu non hiệu quả không cao nên người sản xuất phải diệt trừ con trưởng thành ở giai đoạn chúng đẻ trứng.

Sâu non hóa nhộng

Trưởng thành sâu đục cuống quả vải 

Để phòng trừ sâu đục cuống quả đạt hiệu quả, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khuyến cáo bà con cần thực hiện tốt các biện pháp phòng trừ sau:

- Làm tốt công tác tỉa cành lá bên trong tán, tạo cho tán lá thông thoáng, hạn chế nơi trú ngụ của trưởng thành sâu đục cuống quả;

- Thường xuyên thăm vườn, phát hiện sớm để có biện pháp xử lý kịp thời;

- Ngắt và tiêu hủy các lá có sâu non hóa nhộng, thu gom tiêu hủy quả bị sâu hại.

- Tập trung phun thuốc bảo vệ thực vật phòng trừ sâu đục cuống quả vải.

- Các loại thuốc được khuyến cáo để phun phòng trừ sâu đục cuống quả vải là thuốc có chứa một trong các hoạt chất sau: Emamectin, Abamectin, Matrine, rotennone... Nồng độ sử dụng theo hướng dẫn ghi trên nhãn thuốc.